Complimentenspel Autisme: een vrolijk, positief spel waar kinderen van groeien

Mijn naam is Jonneke Koekhoven. Ik werk al dertien jaar met kinderen en jongeren met autisme. Via mijn bedrijf KOEKIE, op symptomen-autisme.nl, bied ik individuele begeleiding. Daarnaast geef ik online adviezen en cursussen voor ouders. Nieuwe producten die kinderen met autisme kunnen ondersteunen, vind ik altijd erg interessant. Ik probeer ze graag uit tijdens mijn begeleiding. In deze blog beschrijf ik mijn ervaring, geef ik mijn mening en deel ik tips over het Complimentenspel Autisme.

Wat is het Complimentenspel Autisme en hoe ziet het eruit?

Het Complimentenspel Autisme is een versie van het Complimentenspel. Het bevat tachtig kaarten met positieve, concrete complimenten.

Het Complimentenspel Autisme zit in een stevige, mooie kartonnen doos. Op de zijkant van de doos staat “Alle stralende sterren”. De eerste letters vormen samen ASS, de afkorting van autismespectrumstoornis. Op de achterkant staat “Een doos vol liefde en positiviteit”, met een foto van de makers. En de doos straalt echt positiviteit uit, nog voordat je hem openmaakt.

Als je de doos opent, vind je eerst een kleine spelhandleiding. Daarin staat informatie over deze versie van het spel, met tips en aandachtspunten. Handig als je even wat inspiratie nodig hebt! De doos is verdeeld in twee vakken. In elk vak zit een set van veertig complimentenkaarten. De sets zijn netjes verpakt in een plastic hoesje.

De kaarten zien er prachtig uit. Ze hebben zachte pastelgroene tinten, vrolijke lettertypes en leuke tekeningetjes, of pictogrammen. Door die positieve uitstraling wil je meteen met de kaarten aan de slag!

Bij het spel zat een code voor een extra online handleiding. Deze handleiding staat vol tips en activiteiten, zodat je direct met het spel aan de slag kunt. Dat is echt een leuke aanvulling.

Waarom dit spel goed werkt voor kinderen met autisme

• Een compliment betekent dat iemand het kind ziet. Dat voelen kinderen. Het geeft ze een goed gevoel, en meestal een glimlach op hun gezicht. Complimenten zijn goed voor elk kind, met of zonder autisme. Door dit spel te spelen, leren kinderen complimenten te geven en te ontvangen.
• Visueel en tastbaar. Elk kind krijgt graag een compliment. Als het compliment op het juiste moment en op de juiste manier wordt gegeven, is het bovendien heel waardevol voor de ontwikkeling van een kind. Een compliment wordt meestal hardop gegeven. Maar voor kinderen met autisme kan het helpen om het compliment in visuele vorm te hebben. Ze kunnen het nog eens teruglezen. Zo krijgen ze meer tijd om het compliment te verwerken en echt binnen te laten komen.
• Concreet. De complimenten op de kaarten zijn heel concreet. Elk compliment gaat over een specifiek onderwerp of een bepaalde handeling. De complimenten zijn dus niet vaag, en het kind kan er echt iets mee.
• Acceptatie. Veel kinderen met autisme vinden het moeilijk om een compliment te ontvangen. Ze weten niet hoe ze moeten reageren, of ze nemen het niet aan. Door ze een kaart te geven die ze zelf kunnen lezen, wordt het ontvangen van een compliment minder spannend. Het compliment komt beter aan.
• Gericht op het proces, niet op het resultaat. Bijna alle complimenten op de kaarten gaan over het proces, niet over het resultaat. Complimenten over het proces stimuleren de intrinsieke motivatie van het kind. Ook wordt het daardoor waarschijnlijker dat het compliment in de toekomst echt invloed heeft op het gedrag.

Herken je deze situaties? Dan raad ik dit spel zeker aan

• Het kind heeft een laag zelfbeeld. Door bewust met de kaarten te werken, gaat er extra aandacht naar de dingen die goed gaan. Dat kan het zelfbeeld en het zelfvertrouwen een boost geven.
• Er hangt een negatieve sfeer in de groep, het gezin of tussen broers en zussen. Is de stemming thuis, op school of in de groep negatief, en worden complimenten vaak vergeten? Met dit spel werk je samen bewust aan positieve uitspraken. Dat kan een positief effect hebben op de sfeer.
• Het kind is bezig met psycho-educatie. Ook tijdens psycho-educatie zijn deze kaarten heel bruikbaar. Met behulp van de kaarten kijk je samen waar de sterke kanten van het kind liggen.
• Het kind is gevoelig voor complimenten, fleurt ervan op en krijgt er zelfvertrouwen van. Als je het spel bewust inzet bij kinderen die goed reageren op complimenten, geef je complimenten meer aandacht. Dat komt de ontwikkeling van het kind ten goede.
• Het kind vindt het moeilijk om complimenten te geven en te ontvangen. Sommige kinderen met autisme vinden het geven en ontvangen van complimenten lastig. Door met de kaarten te werken en te spelen, leert het kind op een veilige en rustige manier beter omgaan met complimenten.
• Kinderen in de groep geven elkaar zelden uit zichzelf complimenten. Er zijn veel groepsactiviteiten die een positief effect hebben op de omgang tussen kinderen. Ook deze kaarten kunnen daarbij helpen. Ze kunnen ervoor zorgen dat mensen in een klas of een woongroep beter naar elkaar kijken en luisteren.

Tips voor het gebruik van het spel

Individueel met een kind

• Geef het kind aan het eind van de dag een of meer kaarten mee naar huis om een paar dagen op te hangen.
• Geef meteen bij binnenkomst een complimentenkaart over het karakter van het kind. Zo begint het kind de sessie op een positieve manier.
• Koppel een kaart aan een activiteit die jullie samen hebben gedaan.
• Geef elkaar na een activiteit kaarten, zodat het kind jou ook een kaart kan geven.
• Praat over een compliment en kijk of het bij het kind past.
• Kijk samen welk compliment het kind graag zou willen krijgen. Praat daarna over wat het kind kan doen om dat compliment te verdienen.
• Maak een complimentenkunstwerk! Plak of schrijf de complimenten die bij het kind passen op een groot vel papier en laat het kind het versieren.

In een groep

• Laat iedereen een kaart pakken en bedenken bij wie het compliment past.
• Gebruik tijdens het spel een timer, zodat de kinderen weten wanneer het spel begint en eindigt.
• Laat één kind een kaart trekken en maak dat compliment het middelpunt. Die dag moet iedereen in de groep dat compliment minstens één keer aan een ander kind geven, op het moment dat dat kind het gedrag laat zien.
• Kies elke dag één kind als complimentenontvanger van de dag. Alle andere kinderen moeten dat kind die dag een compliment geven.
• Laat de kinderen een compliment voor zichzelf kiezen! Laat ze elkaar vertellen waarom ze vinden dat dat compliment bij hen past.

De mening van KOEKIE

Bij KOEKIE werken we al een tijdje met de kaarten uit de eerste versie van het spel. We zijn er erg enthousiast over, en de kinderen ook!

Toen deze versie uitkwam, vroeg ik me af of de kaarten echt anders zouden zijn. Ik was heel benieuwd hoe deze complimenten beter bij kinderen met autisme zouden passen. Nu ik alle kaarten heb gelezen, begrijp ik helemaal waarom deze kaarten goed te gebruiken zijn bij kinderen met autisme. Sommige complimenten gaan over specifieke uitdagingen waar kinderen met autisme mee te maken hebben. Andere kaarten gaan over de talenten van kinderen met autisme. Hier een paar voorbeelden.

Een uitdaging voor een kind met autisme: “Ik vind het knap dat je om duidelijkheid durft te vragen.”

Een talent van een kind met autisme: “Ik vind dat je een goed geheugen hebt.”

Ik vind het belangrijk dat kinderen trots zijn op zichzelf. Als ik deze kaarten gebruik, zie ik kinderen opfleuren en zich sterk voelen. Ik raad het spel zeker aan aan iedereen die met kinderen werkt, met of zonder autisme!

Je vindt het Complimentenspel Autisme in onze categorie Spellen.

Dit gastartikel van Jonneke Koekhoven (KOEKIE) verscheen oorspronkelijk in het Nederlands op autishop.nl op 5 april 2019.