- Gratis verzending vanaf €100
- Levering in Europa & Groot-Brittannië
- 14 dagen geld-terug-garantie
In het kort
Het is de eerste maandag na de vakantie. Twintig voor acht, en de keuken ruikt naar geroosterd brood. Je dochter zit aan tafel, al aangekleed voor school, lepel in de lucht. Ze eet niet.
“Is het vandaag zwemmen?”
Je hebt het haar gisteravond verteld. Bij het naar bed gaan, en nog een keer toen ze wakker werd. Zwemmen is op donderdag. Vandaag is het school, en daarna haalt oma haar op. Ze knikt. Een minuut later vraagt ze het opnieuw, en nu klinkt haar stem hoger.
Klinken jouw ochtenden zo? Dan is dit stuk voor jou. Het gaat over visuele schema’s. Waarom het kan helpen om de dag te zien, hoe je ermee begint, en hoe je het volhoudt als de dag niet volgens plan loopt.
Voor veel autistische kinderen en volwassenen kost onzekerheid veel energie. Wat komt er na de lunch? Wie haalt me op? Is het vandaag een schooldag? Als het antwoord niet duidelijk is, blijft het hoofd controleren. Steeds dezelfde vraag stellen is vaak precies dat controleren, maar dan hardop.
Een gesproken antwoord is weg zodra het gezegd is. Een plaatje blijft. Het hangt er nog bij het ontbijt en nog steeds na school. Je kind kan zo vaak kijken als nodig is, zonder iemand iets te hoeven vragen.
Meer is een visueel schema niet. De dag of de week in plaatjes, op volgorde, op een plek waar je het kunt zien. Het neemt niet elke zorg weg. Het geeft een antwoord dat klaarstaat om gelezen te worden.
Het is verleidelijk om alles tegelijk te plannen. Doe het niet. Kies het deel van de dag waarop het het vaakst schuurt en begin daar. Voor veel gezinnen is dat de ochtend.
De Checkpad is precies hiervoor gemaakt. Er horen 54 magneten bij met veelvoorkomende taken voor de ochtend en de avond, waarvan vier blanco. De voorkant is voor de ochtend, de achterkant voor de avond. Elke keer dat een taak klaar is, draait je kind een wieltje een halve slag, van kleur naar wit. Is de ochtend voorbij? Dan draai je het bord om en is het klaar voor bedtijd.
Kies de magneten samen uit. Vijf of zes taken is genoeg om mee te beginnen. Opstaan, aankleden, ontbijten, tanden poetsen, schoenen aan. Een kind dat heeft meegeholpen met het schema, volgt het eerder. En elk wieltje dat je kind omdraait, is een vraag die jij niet hoeft te stellen.
Hang het op de plek waar de routine plaatsvindt, op ooghoogte van je kind. Een schema op de overloop helpt niet aan de ontbijttafel.
Lopen de ochtenden eenmaal? Kijk dan verder vooruit. Welke dagen zijn schooldagen? Wanneer is zwemmen? Wanneer moet je naar de tandarts?
Een weekoverzicht op de koelkast beantwoordt dat al vóór het ontbijt. Je kunt er zelf een maken. De Magneetset heeft 50 blanco magneten met een doorsnede van 17 millimeter. Teken erop met een permanente fineliner, of plak er plaatjes op uit de Stickerset weekschema. Die set heeft 150 transparante stickers voor onder andere school, mama, papa, oma, de oppas, een speelafspraak, de tandarts en zwemmen.
Liever grotere kaartjes? De EasyAuti basisset heeft 50 magnetische pictogrammen van elk 4 bij 4 centimeter, in een blik met ruimte voor ongeveer 100.
Zet ook de moeilijke dingen op het schema. De tandarts, de kapper, een nieuwe plek. Een kind dat de hele week de tandarts al op dinsdag heeft zien staan, vindt dinsdag vaak makkelijker dan een kind dat er pas in de auto over hoort.
Een schema vertelt wat er hierna komt. Het vertelt niet wanneer. “Nog vijf minuutjes” zegt weinig als je vijf minuten niet kunt zien.
Op de Time Timer PLUS laat een rode schijf zien hoeveel tijd er nog over is, tot 60 minuten, en die wordt steeds kleiner tot hij weg is. Hij tikt niet, en het geluid aan het eind heeft een instelbaar volume. De Time Timer TWIST is klein genoeg om overal mee naartoe te nemen. Je stelt hem in tot 90 minuten door eraan te draaien, en dankzij de magnetische achterkant blijft hij op de koelkast plakken, vlak naast het schema.
Gebruik hem voor de stukjes daartussen. Tien minuten tot de schoenen aan moeten. Twintig minuten lezen. Is de schijf weg? Dan is het volgende plaatje aan de beurt.
Elk schema krijgt een keer te maken met een dag die niet past. De juf of meester is ziek. Het regent op de parkdag. Oma kan niet komen.
Plan dus ook daarvoor. Teken een vraagteken op een blanco magneet en laat dat “iets anders” betekenen. Veranderen de plannen? Wissel het kaartje dan om terwijl je kind erbij is en vertel wat er in de plaats komt. De verandering blijft moeilijk. Maar ze gebeurt op het schema, niet ernaast, en de rest van de dag blijft gewoon staan.
En laat het schema af en toe niet kloppen. Het is een hulpmiddel, geen contract. Loopt de ochtend in de soep? Begin dan gewoon opnieuw bij het volgende kaartje.
In veel klassen hangt al een dagschema op het bord. Gebruikt je kind thuis plaatjes? Laat de leerkracht dan zien welke. Hetzelfde plaatje voor de lunch thuis en op school is één ding minder om te vertalen. Nu de school net weer begonnen is, is het een goed moment om daar afspraken over te maken.
Plannen stopt ook niet bij achttien. Veel autistische volwassenen houden hun week bij op papier, waar ze die in één oogopslag kunnen zien. Het Weekplanner notitieblok heeft aan de linkerkant ruimte voor namen en een vak voor elke dag. Zo gebruik je het als gezinsplanner, als takenschema of gewoon voor je eigen week.
Lees je dit voor jezelf? Begin met het deel van de dag dat je de meeste energie kost, en maak het zichtbaar.
Dezelfde keuken, een paar weken later. Twintig voor acht, weer geroosterd brood.
Je dochter staat bij de koelkast, al aangekleed voor school. Haar vinger gaat langs de rij magneten. School. Oma. En dan, verderop bij donderdag, de zwemsticker.
Ze gaat zitten, eet haar brood en draait het ontbijtwieltje van kleur naar wit.
Ze heeft niet naar zwemmen gevraagd. Ze weet het al. Op sommige ochtenden komt de vraag nog steeds. Op de meeste ochtenden geeft de koelkast eerder antwoord. En dat is goed genoeg.
Al onze planningshulpmiddelen vind je in de categorie Structuur bieden.
