In het kort
- Sommige handen hebben een klusje nodig terwijl het hoofd wacht. Een kleine puzzel geeft ze er een.
- Er zijn twee soorten puzzels. Sommige houden nooit op, zoals de vouwpuzzels. Andere hebben een duidelijk einde, zoals de regenboogbal. Kijk welke soort je kind leuk vindt.
- Een puzzel wordt gebruikt als hij al in de zak zit, je kind zelf de kleur heeft gekozen en niemand vraagt wat het wordt.
Het is half tien in de wachtkamer van het ziekenhuis. Het nummerscherm piept om de paar minuten. Op iemands telefoon speelt een spelletje met het geluid aan. De stoelen zitten in een rij aan elkaar vast, dus elke keer dat iemand gaat zitten, wiebelt de hele rij.
Je dochter heeft haar jas elf keer open- en dichtgeritst. Ze heeft het hoekje van de sticker op haar stoel losgepeuterd. Nu trommelt ze op de armleuning, steeds sneller, en de man naast je begint te kijken.
Je hebt een boek meegenomen. Ze wil het boek niet. Haar handen willen iets te doen hebben.
Klinkt dat bekend? Dan is dit stuk voor jou. Het gaat over puzzels voor onrustige handen. Het soort dat je vouwt, draait en schuift, en hoe je er een kiest die ook echt uit de zak komt.
Sommige handen hebben een klusje nodig terwijl het hoofd wacht
Voor veel autistische kinderen en volwassenen zijn stille handen geen rustige handen. Wachten is vaak het moeilijkste deel van de dag. Er is geen duidelijke taak, geen duidelijk einde en er is genoeg lawaai om je heen.
Dus zoeken de handen zelf een klusje. Een rits, een mouw, een sticker, een pen die klikt. Niets daarvan is stout. Het is het lichaam dat iets gelijkmatigs zoekt om te doen.
Een kleine puzzel geeft de handen een rustige, herhalende beweging. Ook geeft hij het hoofd een klein taakje met duidelijke grenzen. Veel mensen vinden het makkelijker om te wachten, te luisteren of zich te concentreren als hun handen zo bezig zijn.
Sommige puzzels hoeven nooit af
De Clown Magic Puzzle Infinite bestaat uit scharnierende segmenten die in alle richtingen draaien. Je vouwt hem in een vorm, en dan in een andere, en dan weer een andere. Hij houdt nooit op. Er is geen goed antwoord en geen fout antwoord.
De Magic Puzzle 3D werkt op een vergelijkbare manier. Een ketting van draaiende elementen zit met scharnieren aan elkaar. Je draait en vouwt ze tot een giraf, een hond, een struisvogel of een vorm zonder naam. Ben je klaar, dan begin je opnieuw.
Voor een kind dat van slag raakt als iets niet af is, kan dat een opluchting zijn. Bij een puzzel zonder einde kan niets fout gaan. Het gaat om de beweging, niet om het resultaat.
Vierentwintig stukjes of achtenveertig, één kleur of veel
De 3D-puzzels zijn er in een paar versies, en de verschillen zijn het even bekijken waard.
De puzzel met 24 elementen is compact en eenvoudig om mee te beginnen. De puzzel met 48 elementen heeft twee keer zoveel stukjes, dus je kunt langere en gedetailleerdere figuren bouwen. Denk aan een olifant in plaats van een bal.
Dan is er de kleur. De eenkleurige versies zijn er in groen, roze, blauw of geel. Ze zijn rustiger om naar te kijken dan de veelkleurige puzzel. Worden drukke kleuren je kind snel te veel, begin dan daar. Houdt je kind van kleur, dan is de veelkleurige versie misschien juist degene die het oppakt.
Let op de leeftijd. De 3D-puzzels zijn voor kinderen vanaf vijf jaar. De Infinite is voor kinderen vanaf zes jaar.
Sommige kinderen willen een puzzel met een einde
Niet iedereen houdt van vrij vouwen zonder einde. Sommige kinderen willen een duidelijk doel, vaste regels en een moment waarop het klaar is.
De Magic Rainbow Ball is zo’n puzzel. Binnenin zitten gekleurde balletjes, en er is altijd één opening. Je kunt alleen een balletje verplaatsen dat naast de opening zit. Het doel is om elk balletje op de plek op de ring met zijn eigen kleur te krijgen, in zo weinig mogelijk zetten.
De Magic Puzzle Twist and Turn is een ronde schuifpuzzel. Je schuift de segmenten opzij en op en neer, vanuit het open vakje, tot de kleuren weer op volgorde staan. Er zit een folder bij met patronen om na te maken, of je bedenkt je eigen patronen.
Kijk dus eens een dag goed. Is je kind een vouwer of een oplosser? Vindt het draaien fijn om het gevoel, of wil het de puzzel goed krijgen? Het antwoord vertelt je waar je kunt beginnen.
Zorgen dat ze er vanzelf naar grijpen
De puzzel kopen is het makkelijke deel. Zorgen dat hij gebruikt wordt, vraagt iets meer.
Laat je kind de kleur kiezen. De Infinite is er in zwart, roze, oranje, geel, groen, blauw en wit. Een puzzel die je kind zelf heeft uitgekozen, is een puzzel die het ook vasthoudt.
Laat je kind er eerst thuis kennis mee maken, op een rustige middag op de bank. Op een moeilijk moment is een gloednieuw ding gewoon nóg iets nieuws.
Bewaar hem waar het wachten gebeurt. Een jaszak, de schooltas, het handschoenenkastje. De Twist and Turn en de Magic Cube 2 in 1 passen allebei in een broekzak. De puzzel op de plank thuis helpt niet in de wachtkamer.
Ruilen, niet mopperen. Begint het getrommel, geef je kind dan zonder iets te zeggen de puzzel in handen. Laat het daarna verder los. Vraag niet wat het wordt en laat niet zien hoe het beter kan. Hoe minder erover gepraat wordt, hoe meer hij gebruikt wordt.
In de klas en aan het bureau
Vertel het aan de leerkracht. Een kind dat onder de tafel aan een puzzel draait terwijl het luistert, luistert vaak beter, niet slechter. De Infinite is klein en licht en maakt geen geluid. De veelkleurige 3D-puzzels maken ook geen geluid. Niemand anders in de klas hoort er iets van.
Spreek af wanneer hij tevoorschijn mag. Tijdens een verhaal, tijdens het wachten, tussen taken door. Duidelijke afspraken helpen meestal iedereen, ook het kind zelf.
Onrustige handen houden niet op bij achttien. Veel autistische volwassenen hebben iets in hun zak voor vergaderingen, lange telefoongesprekken of de trein naar huis. Een zwarte Infinite op een bureau ziet eruit als bureauspeelgoed, en niemand kijkt er twee keer naar.
Lees je dit voor jezelf? Probeer een week lang van elke soort er één. Misschien ontdek je dat je op je werk een vouwer bent en op de bank een oplosser.
Terug naar de wachtkamer
Hetzelfde ziekenhuis, een paar weken later. Het scherm piept. De stoelen wiebelen. Op iemands telefoon speelt nog steeds dat spelletje.
Je dochter vouwt een groene 3D-puzzel tot iets langs. Ze zegt dat het een slang is. Dan vouwt ze er iets anders van. Ze heeft nog geen enkele keer naar het scherm opgekeken.
Haar nummer verschijnt en ze stopt de puzzel terug in haar zak.
Geen stilzitten. Gewoon handen die iets te doen hebben.
Waar je ze vindt
Al onze puzzels en friemelspullen vind je in de categorie Spellen en speelgoed.
- Eindeloos vouwen: Clown Magic Puzzle Infinite, klein, licht en stil, in zeven kleuren, vanaf zes jaar.
- Een puzzel met een eindpunt: Magic Rainbow Ball, verplaats de gekleurde balletjes via de ene opening tot elk balletje bij zijn eigen kleur zit.
- Rustig om naar te kijken: Magic Puzzle 3D, 48 elementen, in één kleur naar keuze: groen, roze, blauw of geel.
- Voor grotere figuren: Magic Puzzle 3D Multi Colour, 48 elementen, twee keer zoveel stukjes als de kleine versie, en stil.
- Een eerste draaipuzzel: Magic Puzzle 3D, 24 elementen, compact, in geel, groen, roze of blauw, vanaf vijf jaar.
- Voor oplossers met een puzzel op zak: Magic Puzzle Twist and Turn, een ronde schuifpuzzel met een folder vol patronen om na te maken.
- Twee in één: Magic Cube 2 in 1, een puzzel van zes delen en een van twaalf delen die je tot een kubus of een ster vouwt.